İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Yaşar Erdinç Hoca / Gerçek Yatırımcı Olmak (4)

Merhaba dostlar,

Finansal okur yazarlığa katkı sağlaması ve borsa ile yeni tanışan benim gibi küçük ve gariban yatırımcılarla öğrendiğim bilgileri paylaşmak bakımından yeni bir proje olarak burada bütün bilgilerimi, çalışmalarımı, makalelerimi, notlarımı paylaşmaya karar vermiştim.

Bu proje kapsamında;

“Bilanço Analizi”  

“Gelir Tablosu Eğitim Analizi” 

Nakit Akış Tabloları Analizi”

“Eğitim ve Temel Analiz”

“Temettü ve Yatırım Stratejisi”

“Yatırımcı Psikolojisi”

“Şirket Analizleri”

“Portföyüm”

Başlıkları altında çeşitli çalışmalar, yazılar yayımladım.

Şunu da belirtmek isterim ki; buradaki yazılar benim kendime notlarımdır. Ben hoca veya uzman değilim, öğrenmeye çalışan bir öğrenciyim, yanlışlarım olabilir. Son olarak ise burada hisse hakkında yapılan tüm yorumlar eğitim amaçlıdır yatırım tavsiyesi içermemektedir.

Bu yazımızda da çok kıymetli ve değerli büyüğümüz, Hocamız, rahmetli Yaşar Erdinç Hoca’mızın yatırımcılık üzerine anlattığı değerli bilgileri ve aldığım notları Yaşar Erdinç Hoca’mızın anlatımıyla kaleme alınmış şekilde sizlerle paylaşmak istiyorum. Yalnız bu notlar eğitim videolarını dinlerken kelime kelime not alınarak tutulduğu için Hocamızın grafik üzerinde anlattığı kısımları, hisselerin grafiklerini bulamadığım ve teknik analizden de pek anlamadığım için ekleyemedim o bakımdan özür diliyorum. Okurken birazcık hayal gücünüzü kullanmanız gerekecek grafikler konusunda.

Yazıları sırasıyla okuyarak devam ederseniz daha yararlı olacağını düşünüyorum.

Yaşar Erdinç Hoca / Gerçek Yatırımcı Olmak (1)

Yaşar Erdinç Hoca / Gerçek Yatırımcı Olmak (2)

Yaşar Erdinç Hoca / Gerçek Yatırımcı Olmak (3)

tıklayarak önceki bölümlere gidebilirsiniz.

Şimdi dördüncü bölüm ile devam edelim.

Hadi başlayalım;

“Buradan sonrası Yaşar Erdinç Hoca’mın sözlerinden alınmıştır.”

Uzun Vadeli Yatırım

Uzun vadeli yatırım için hisseyi nasıl bulacağız?

“Arkadaşlar bir önceki yazıda sizlere özellikle şirketlerin satış ve kârlılıklarının artmasının fiyatlarına nasıl yansıdığını göstermiştim. Borsadaki koşullar ne olursa olsun, büyüyen şirketler kendi satışlarını kârlarını artıran şirketler mutlaka borsadan daha iyi bir getiri sağlıyorlar ve piyasada mutlaka bu şirketlere olması gereken değeri veriyor. Özellikle bu noktada yatırımcı tabi ki soruyor, diyor ki; “Hocam peki, üç yüz, dört yüz tane şirketin içerisinden, ilerde satışları kârları artacak şirketleri nasıl bulacağım?” İşte bir temel analiz programının Fast Web Mali Analiz gibi, bir temel analiz programının bu özelliğe sahip olması lazım.

Yani önümüzdeki üç beş yıl içerisinde gerçekten satışlarını ve kârlılığını artırabilecek şirketlerle ilgili en azından bize ip uçları vermesi lazım. Bu aşamada arkadaşlar Fast Web Mali Analiz Pro’da biraz sonra göstereceğim bu elemeyi, hangi şirketler gelecek birkaç yılda, üç, beş yılda çok güçlü bir satış ve kârlılık performansı sağlayabilir? Bu konuda ipucu veren bir bölümü sizlere aktaracağım. Tabi bu noktada şunu da özellikle vurgulayacağım. Şirketlerin, biraz sonra göstereceğim şirketlerin, güzel şirketlerin illaki gelecekte prim yapması gerekmiyor, ama en azından hangi şirkete bakayım dediğimizde, üç yüz, dört yüz şirketi tek tek incelemek yerine karşımıza bir liste gelecek, belki biz bu inceleyeceğimiz sayıyı sekize ona düşüreceğiz ve onun üzerinde incelemeye devam edeceğiz.

Şimdi isterseniz hemen Fast Web Mali Analiz Programının ilgili bölümüne birlikte girelim ve orada hangi şirketler listelenmiş olabilir buna bakalım. Ama hemen oraya geçmeden önce şimdi çok önemli bir noktayı daha ben size vurgulamak istiyorum. Nedir bu nokta? Yaptığımız çalışmalar şunu gösteriyor; özellikle bir şirketin satışları kârlılığı nasıl artar? Bu noktada size çok önemli bazı bilgiler vermek istiyorum arkadaşlar. Bu bilgiler en azından bakış açınızı değiştirir. Örneğin, bir fotokopi dükkanı açtığınızı düşünün ve fotokopi çekiyorsunuz. Ve sizin fiziki olarak o fotokopi satışlarını artırmak için normalde, bir adam sabah saat 08:00′ de işinin başına gider, akşam belki 19:00-20:00’a kadar çalışır. Ve belli sayıda fotokopi çeker. Bunu daha da artırmak için ya sabaha kadar çalışması lazım, ama sabaha kadar çalışırsa belki de müşteri gelmeyecektir. Dolayısıyla boş yere beklemiş olacaktır.

Eğer iki tane fotokopi makinesi alırsa çok daha fazla, bunun iki katı ciro yapabilir, yaptığımız çalışmalarda, şunu çok net bir şekilde gördük. Satışlarını ve kârlılığını artıran şirketlerin mutlaka yatırımları da artıyor.

Yani yatırımları önceden artıyor, sonra satışları ve kârlar patlıyor. İşte bu nedenle buradaki mantık; acaba bizim seçeceğimiz ilk yeni yatırımlara başlamış şirketler hangileri? Yatırımları acaba ne kadar süredir artıyor? Bu yatırımlardan ne çıkacak? Bunlara bakmaya çalışacağız. Şimdi şeye geçelim. Bu Fast Web Mali Analiz Programına.

Evet şöyle, şimdi satış – kârlılık menüsünde yatırımda öne çıkanlar diye bir birim var, bu gelecekte satışlarını, kârlılıklarını arttırabilecek aday şirketler olabilir. Buraya tıkladığınızda dikkat ederseniz default olarak son bir yıllık dönem geliyor. Yani son bir yıl içerisinde yatırımları en çok artanları görüyoruz. Mesela burada AKSGY’nin yatırımları çok artmış gibi gözüküyor.

Bakın şu şekilde, burada tabi maddi duran varlıklar + maddi olmayan duran varlıklar artmış gözüküyor ve sizlere şunu da az önce söylemiştim. Bir şirketin yatırımları artmaya başlamışsa ileride satışları ve kârları artacağı için buna mukabil olarak hisse fiyatı da artabiliyor. Şimdi bu bölümün kullanılması ve nasıl kullanılacağı çok önemli. Özellikle burayı çok dikkatli okumalısınız. Burası 2016 ile 2017 arasında yatırımları en çok artanlar. Yani AKSGY’nin yatırımları %1244 büyümüş. Yani yüzde bin iki yüz kırk dört büyümüş. Aslında yatırımları 2016’da 2.6 milyon TL imiş. Şimdi 34 milyon liralık bir yatırım yapmışlar, ama şeye baktığımızda maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, yani toplam maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, toplam varlıklarının %1’i bile değil. Yani bu şirkette evet yatırımları müthiş artış gösteriyor ama, yani AKSGY’da bu toplam varlıklarının sadece binde 1,5 kadar yatırım yapmış. Tamam bu artmış 34 milyon liraya ama toplam varlıklarının 2017’de %1’ine bile gelmemiş. Yani toplam varlığı şirketin aktif kısmı varlıklarının %1’i bile değil. Dolayısıyla buradaki yatırımın bu şirketin ileride satışlarını kârlılığını arttırır mı sorusuna cevabımız çokta şey değil, olumlu değil. Yani oran olarak baktığımız zaman, maddi ve maddi olmayan duran varlıkları, toplam varlıkların yüzde kaçı?

Mesela burada şeye bakarsanız; TEKTU, Tek Turizm, 34 milyon olan varlıklarını 170 milyona çıkartmış ve şu an var olan toplam varlıklarının %49-50’si maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, yani %400 bir artış sağlamış ve bu şirket hakikaten bakılıp incelenmeli, mesela AKMGY toplam 120 bin lira imiş maddi ve maddi olmayan duran varlıkları, buraya bakıyoruz, 120 bin liradan 1 milyon liraya çıkmış. Çok yüksek bir artış gözüküyor, ama toplam varlıklarının %0,40’ı yani % olarak baktığımızda çok düşük. Yani buradaki ilk dört şirket bu şekilde.

Dolayısıyla bunlar yatırım yapıyor, ileride büyüyecek diye düşünülmemeli, çünkü; toplam varlıkları içerisinde çok düşük bir oranı tutuyorlar. Artı, yıllık olarak iki yıl geriye gidip bakarsak yani 2016 ile 2017 arası değilde, mesela 2015 ile 2017 arasında son iki yılda yatırımları en çok artanları bul dediğimizde bu liste tabi ki değişecek.

Bakın burada DGATE çıktı, ama şeye baktığımızda maddi ve maddi olmayan duran varlıklardaki oranına baktığımızda çok düşük., yüzde biri bile değil. %0,20’si bakın. TEKTU üçüncü sıraya geldi. Mesela TEKTU’nun yatırımları şu şekilde gitmiş. 2015’de maddi ve maddi olmayan duran varlıkları 7.48 milyonmuş. 2017’de de 170 milyona çıkmış. Bunun tabi ki incelenmesi lazım.

İlginç bir şey göstereceğim size arkadaşlar. Bakın, yatırımlardaki artışla birlikte, hisse fiyatınında arttığını görüyoruz. Yani yatırımlar artmaya başlıyor ve hisse fiyatı da artmaya başlıyor. Eğer bir şirketin yatırımları artmaya başladığında hisse fiyatı da bununla birlikte artmaya başlıyorsa öyle bir durumda ne olacaktır? Piyasanın en azından bu yatırımların verimli olduğuna güvendiğini anlayacağız, burası çok önemli!

Bazı şirketlerin yatırımları artabiliyor ama piyasa değeri, şirketin hisse fiyatı artmıyorsa böyle bir durumda o yatırımlarla ilgili sorunda olabilir. Buna dikkatinizi çekmek istiyorum.

Şimdi bu şeye baktığımızda diyelim ki; biz son iki bilançoya baktığımızda yatırımı en çok artanları bulalım. 2017 Marttan 2017 Eylül’e kadar yatırıma daha yeni başlamış şirketleri bulalım, mesela burada PRİZMA diye çıkmış ama, PRİZMA’nın da yine tamam %240 artmış gözüküyor ama o kadar saçma bir rakamı var ki, toplam varlıkların, üstelik eksi imiş maddi ve maddi olmayan duran varlıklar iki bilanço öncesi, sonra artıya geçmiş durumda. Hiç dikkate alınmaması gereken bir şey.

TEKTU yine burada karşımıza çıkıyor. METRO, SASA en çok dikkati çeken burada SASA ve toplam varlıklarının %14,79’undan %17,74’üne çıkartmış ve maddi ve maddi olmayan duran varlıklar yani gerçek üretim için kullandığı varlıkları 187 milyondan 372 milyona çıkmış ki, bu çok yüksek bir artış nereden baksanız 200 milyona yakın yatırım yapmış sadece son iki dönemde, bu yüzden ben burada SASA’nın üzerini tıkladığımda şunu görüyoruz bakın, 187,5’dan 372 milyona çıkmış ve hisse fiyatı da ortalama olarak hisse fiyatı da nereye geliyor?

7.6TL’ye geliyor. Şimdi BİST’e baktığımızda BİST daha yüksekken getiri açısından bakıldığında BİST burada özellikle SASA’nın altında kalıyor getirisi, hani borsanın arttığı kadar eğer SASA artmış olsaydı çok daha düşük seviyelerde olacaktı. Demek ki sadece borsa arttığı için artmıyor SASA.

SASA ile ilgili olarak piyasa şu anda yapmakta olduğu yatırımın ileride önemli kâr yaratacağını düşünüyor , tabi biz bu eğitimi ne zaman hazırlıyoruz? 2017 Eylül döneminde hazırladığımız için o anda elimizdeki son verileri kullanıyoruz. İleride bunun şekli değişebilir. Burada uzun vadeli yatırım için ne yapacağız peki biz arkadaşlar?

Evet bunlara bakacağız, peki şimdi bunu izlerken gidip hemen SASA hissesi almalı mıyız? Kesinlikle hayır!

Evet, yatırımları artmaya başlamış, piyasa şirket ile ilgili geleceğe ilişkin bilgiler, geleceğe ilişkin beklentiler olumluya dönmüş endeksin üzerinde bir getiri sağlıyor. Dolayısıyla özellikle bu aşamada biz incelememiz gereken, faaliyet raporlarını okumamız gereken ve geleceğe ilişkin planlarını öğrenmemiz gereken bir şirket olarak düşünmeliyiz. Yani şu an hemen al gibi bir şirket olamaz, peki böyle bir durumda hani SASA’ya baktık ve aşağıya baktığımızda şöyle dikkatimizi çeken benzer şekilde mesela TRGYO’da artış var. Hee bu arada özellikle GYO’larda dikkat ederseniz, sizi şaşırtabilir; “Hocam nasıl oluyor da, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar, hani adam bir sürü inşaat yapıyor, acayip daireleri var, gayrimenkulleri var, maddi ve maddi olmayan duran varlıklar nasıl toplam varlıkların, atıyorum Torunlar GYO’da sadece on bin de üçü olabiliyor? Nasıl on bin de altısı olabiliyor?”diye soruyor olabilirsiniz.

Gayrimenkul Yatırım Ortaklıklarında arkadaşlar o arazi ve arsalar duran varlık değil, aslında satılmak için üzerinde proje geliştirilecek varlıklar olarak düşünüldüğünden yapılmış binaları, hani satışa sunulmuşsa stok olarak gözükür. Örneğin Torunlar GYO’da bilançosuna bir bakalım. Bir şey göstermek istiyorum. Özellikle dikkat ederseniz burada stoklar, elindeki stoklar 1.614 milyon TL, yani Torunlar GYO demek ki gayrimenkul yatırım ortaklıklarının elindeki gayrimenkulleri bitmiş binalar veya yapılmakta olan projeler, yarı mamul, stok, yani hazır bitmiş şeklinde düşünülmeli.

Dolayısıyla onların duran varlıkları bakın; yatırım amaçlı gayrimenkuller, özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar olarak gözüküyor. Bunun anlamı şu: Burada yatırım amaçlı gayrimenkuller 7 milyar 852 milyon şeklinde ve bu aşamada arkadaşlar mesela şunu söyleyeceğim; mesela peşin ödenmiş giderler var dolayısıyla hani GYO’lara bakıyorsanız, buradaki satış ve kârlılık yatırımda öne çıkanlar içerisinde şeyler olmadığı için uzun vadeli üzerinde proje geliştirilecek arsalar, araziler vesaire….ayrıca satılmaya hazırlanacak gayrimenkul olarak gösterildiği için burada maddi ve maddi olmayan duran varlıklarda yer almıyor. Bu yüzden zaten oran olarak mesela Torunlar GYO’da on bin de altı gözüküyor. Tabi ki bu üretim yapan bir şirkette yatırım amaçlı gayrimenkulleri biz bir şey olarak, maddi duran varlık, üretimi arttıracak faktör olarak görmekten ziyade, örneğin adam ayakkabı üretiyor başka bir şey üretiyor, yatırım amaçlı gayrimenkul alabilir, bunu içermeli miyiz bu yatırım içerisinde? Bence onu ayrıca değerlendirmek gerekiyor. Yani o şekilde bir yatırım ve üretime dönük bir yatırımdan ziyade GYO’ları zaten farklı değerlendirmek gerekiyor. Ayrıca bu programın içerisinde GYO’ların ne kadar yatırım yaparlarsa yapsınlar, ne kadar satabildikleri, ne kadar kâr marjları sağlayabildikleri önemlidir. Ellerinde çok büyük varlıkları olabilir. Bu varlıklar biliyorsunuz her sene yeniden değerleniyor, yeniden değerlemesini yaptırıyorlar.

Dolayısıyla durup dururken GYO’lar çok daha yüksek kâr etmiş gözükebiliyor. Bu nedenle de ona dikkat etmek gerekiyor. Ama burada benim özellikle vurgulamak istediğim nokta özellikle şurası arkadaşlar; sizler bu sayfayı incelediğinizde, daha çok hangi şirketleri inceliyoruz bu sayfada ?

Üretim yapan, ticaret yapan, işte proje alan, proje yapan şirketleri incelemiş oluyoruz. Dediğim gibi, örneğin daha yeni yatırıma başlamış şirketleri görmek istiyorsak son iki üç bilanço döneminde, dönemi değiştiriyoruz ve buraya baktığımızda da işte TEKTU, METRO, SASA şeklinde karşımıza çıkıyor. Ama şurada ısrarla üzerinde duruyorum.(METRO).Yani yatırımı %175 artmış gözüküyor 320 bin liradan atıyorum 880 bin liraya çıkmış böyle bir şey yok. Toplam varlıkların sadece on bin de yedisi zaten yaptığı yatırım dolayısıyla bunları dikkate almaya gerek yok. TEKTU dikkate alınabilir, PRİZMA ve METRO’yu dikkate almayacaksınız. Örneğin diğer şirketlere baktığımızda, burada dikkat çeken, bana göre dikkat çeken şirketlerden bir tanesi özellikle BATI SÖKE, örneğin 485 milyondan 631 milyona çıkmış yatırımları ve toplam varlıkların %65’ine %30 bir artış, bana göre buradaki %200’ler den daha önemli.

Mesela RYSAS burada bayağı bir yatırım yapıyor. VESBE burada 445 milyondan maddi duran varlıkların son iki üç dönemdir 560 milyona çıkmış. Dolayısıyla VESBE’yi tıkladığımız zaman yukarıda yatırımlarının nasıl arttığını görüyoruz. Ama mesela dikkat ederseniz hisse fiyatı burada artmıyor.

Yani şu endeksi kapatalım, yatırımları artıyor ama hisse fiyatı şu an artmıyor. Dolayısıyla biz burada şunu çok net bir şekilde görebiliyoruz. Arkadaşlar bu aşamada piyasa VESBE’nin yapmakta olduğu yatırımlara ilişkin olarak, geleceğe ilişkin olarak belki de fiyatının yeteri kadar yüksek olduğunu düşünüyor. BİST ile karşılaştırdığımızda daha önce BİST’in üzerinde iken şu an BİST’e denk gelmiş BİST kadar prim yapmış gözüküyor.

Şimdi özellikle bir noktayı göstereceğim. Mesela 2012 yılına gidelim, 2012 Marttan 2017 Marta kadar bir şirketi inceleyelim. O zaman işte bu liste de ilk sıraya gelen yukarıya çiziliyor ama ben size daha önce incelediğimiz şirketlerden birini gösteriyorum. Evet mesela Bolu Çimento yatırıma başladığı zaman hisse fiyatı ortalama 1 liraymış. 1,10 -1,30 civarında ve yatırımları bittiğinde de 6 liraya çıkmış. Tabi ki satışlar ne olmuş? Bu kârlar ne olmuş? Bu yatırımlarla birlikte bakın, burada mavi olarak yatırımları görüyoruz. Net satışları artıyor siyah şeyde, mesela şurada dikkat ederseniz sarı ile gösterdiğimiz net dönem kârları artıyor, net satışları artıyor, yatırımları artıyor ve esas faaliyet kârı zararı artıyor ve dolayısıyla da ne oluyor şurada da gördüğünüz gibi hisse fiyatı bu şekilde artıyor. Yani 1,15 liradan 5 liraya geliyor. Şimdi bizim amacımız bu yatırımlar konusunda örneğin şöyle daha yeni yatırıma başlamış olsaydı ve biz Bolu’yu buralarda yakalamış olsaydık o zaman ne yapacağız? O zaman işte şunu yapacağız, biz geleceğiz buraya diyeceğiz ki, örneğin 2016 Aralıkla şu an (2017/9) arasında en çok yatırımı artan hangisidir? Onu bir göreceğiz, mesela burada şey çıkmış AKSGY çıkmış, fakat baktığımızda şuraya en dikkat çeken gerçek anlamda toplam varlıklarına da bakıyoruz. Aslında biz buradaki listede varlıkları çok düşük olan toplam varlıklarına oranları çok düşük olan şirketleri normalde çıkarsakta olabilir. Burada listede gelip kafa karıştırmasa çok daha iyi olur. Özellikle toplam varlıklara oranı en az %5 veya daha yüksek olan şirketlerde bunu yapabiliriz. Dolayısıyla biz arkadaşlar bu aşamada, işte biz yeni yatırıma başlamış şirketleri bulalım. Ama almayalım. Yani almayalım derken bunu incelemeye başlayalım, nasıl inceleyeceğiz? Faaliyet raporunu okuyacağız ve ne yatırımı yapıyor buna bakacağız ve bu yatırımlar sonrasında ciro nereye gitmesi bekleniyor? Kârların nereye gitmesi bekleniyor? Bunlara bakacağız. Örneğin, 2012’nin sonlarında 2013’e girerken Bolu Çimento’nun faaliyet raporunu okumuş olsaydınız. O zaman yapmakta oldukları yatırımı ve satışların ne kadarını, yani 150 milyon liralardan 300-400 milyonlara çıkabileceğini, kârların işte 20 milyon liralardan 15-20 milyon liralardan 80-100 milyon liralara çıkabileceğini zaten görecektiniz. Zaten halka açıklanmış bir bilgiydi. Ama bilmediğiniz bir şey vardı. Böyle bir durum olduğunda acaba hisse fiyatı ne olacaktı? Onu bilmiyordunuz. Fast Web Mali Analiz Pro’da onu da yapabileceğiz. Demek ki uzun vadeli yatırım konusunda neyi kullanıyoruz biz hisseleri ayıklarken? Bu bölümü kullanıyoruz ve bu bölümde örneğin SASA’yı tıkladığımda şuradan SASA’yı tıkladığımda dikkat ederseniz yatırımlar burada 179-187 artmaya başlamış. Dikkat ederseniz hisse fiyatı da 1.7’den 7.6’ya gelmiş. Piyasa herhalde bu yatırımların çok başarılı olmasını bekliyor. Ya da bakın satış ve kârlılık da artmaya başlamış. Belkide bu etkilemiş. Hani şu an yatırımlar artıyor ama şeye baktığımızda, şu yatırımları kapatalım, şeye bakalım.

Esas faaliyet kârı ve net kârında arttığını görüyoruz.

Şurada dikkat ederseniz, net satışlarda toplamda 1. milyar 182 milyondan 1 milyar 565 milyona gelmiş. Yani şu an işleri iyi gidiyor, hem kârlılığı arttığı için hemde dünyada büyük bir oyuncu olmayı hedeflediği için… ki, bunu faaliyet raporunda okuduğunuzda göreceksiniz. Acaba gerçekten bu hedeflere ulaşabilecek mi? Yoksa şey olacak mı? Bu yatırımları başarısız mı olacak? Bunu nasıl anlayacağız?

Yani bir şirket yatırım yapıyorum diyebilir. İnsanlarda bunun peşinden gidebilir. Ama bu yatırımlar başarılı olacak mı? Olmayacak mı? Şeklinde bir soru işareti kafamıza gelir, böyle bir durumda acaba ne yapacağız? Onu da bir sonraki bölümde okuyacaksınız. Evet bir sonraki bölümde yatırımların nasıl başarılı olup olmayacağını anlayacağız bunu öğreneceğiz.”

Evet dostlar, yukarıdaki sözleri rahmetli Yaşar Erdinç Hoca’mızın eğitimlerinden aldığım notlardan oluşturup sizlerle paylaşmak istedim, devamı gelecek..

Okuduğunuz için teşekkür ederim.

Saygılarımla

İlk yorum yapan siz olun

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    error: İçerik korunmaktadır !!